ارتودنسی: انواع، مزایا و مراقبت ها

ارتودنسی علم تصحیح روابط نامناسب فک و دندان و جفت و ردیف کردن دندان های نامنظم است. درنهایت، با انجام ارتودنسی مشکلات مربوط به نظم، ترتیب و قرارگیری دندان ها در فک برطرف شده و فرد می تواند با کیفیت بهتری غذا بخورد و از زیبایی بیشتری هنگام صحبت کردن و تغییر طرح لبخند برخوردار باشد.  ارتودنسی علاوه بر این کاربرد های دیگری از جمله تصحیح موقعیت لب ها و سفید شدن دندان های دو فک نیز دارد.

در مواردی که دندان در جای اصلی رویش نیافته باشد و یا به هر علتی کج در امده باشد و یا در بین دندان ها فاصله باشد و در بعضی موارد بعلت کمبود جا روی هم سوار شده باشند و یا دندان ها کوچکتر یا بزرگتر از حد طبیعی در دهان موجود باشند از طریق کلینیک ارتودنسی اقدام به درمان می شود

Oral-disease2

انواع ارتودنسی

امروزه انواع مختلفی از ابزارها شامل ابزارهای ثابت و متحرک برای کمک به حرکت دادن دندان ها، بازآموزی عضلات و تاثیر بر فرآیند رشد فک ها مورد استفاده قرار می گیرند. عملکرد این ابزارها با وارد کردن فشار آرام به دندان ها و فک ها می باشد. همچنین موثرترین روش ارتودنسی برای بیمار با توجه به میزان مشکل وی مشخص می شود.

ارتودنسی ثابت و متحرک

برخی از روش های ارتودنسی نیازمند نصب لوازمی بر روی دندان بطور ثابت هستند که به این روش خاص ارتودنسی در اصطلاح «ارتودنسی ثابت» گفته می شود. در مواردی نیز ارتودنسی به این صورت است که بیمار می تواند وسیله ارتودنسی را که پلاک متحرک است از دهان خود خارج کند. به این نوع ارتودنسی در اصطلاح «ارتودنسی متحرک» گفته می شود.

ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت ؟

هیچ کدام از این دو روش برتری نسبت به هم ندارند و بسته به شرایط بیمار کمک گرفتن از یک روش یا هر دوی آن ها توصیه می شود. دستگاه متحرک را می توان از دهان خارج کرد ، غذا میل کرد ، سخنرانی کرد و پس از مسواک زدن دندان ها و شستن دستگاه ، مجدداً از آن استفاده کرد. این دستگاه ها برای حرکات محدود دندانی و گسترش کام یا حفظ فضای دندان های شیری از دست رفته ( کشیده شده ) کاربرد دارند. گروهی از این دستگاه های متحرک هم به اصطلاح « فانکشنال » نامیده می شوند و برای اصلاح و بهبود رشد فک ها تجویز می شوند. دستگاه های ثابت هم دارای انواع متنوعی هستند. شایع ترین جزء آن ها براکت « Bracket » است که روی دندان چسبانده می شود. براکت ها از نظر جنس متنوع هستند اما به طور خلاصه به فلزی و غیر فلزی تقسیم می شوند که انواع غیر فلزی آن ها از قبیل سرامیکی یا کامپوزیتی از تطابق رنگ مناسب با دندان ها برخوردار هستند.

نحوه عملكرد ارتودنسی چگونه است؟

دستگاه‌های ارتودنسی با اعمال نیرو روی دندان‌ها آنها را جا به جا می‌كند. این نیرو با اطلاع كامل از میزان آنها و محاسبه با روش‌های خاص درمانی انجام می‌شود. پس از هر بار كشیدن سیم‌ها كمی درد ایجاد می‌شود كه معمولا بعد از چند روز از بین می‌رود. نكته مهم آن است كه درمان ارتودنسی نیاز به نظم خاص و آماده‌سازی دارد. حین ارتودنسی باید جرم‌گیری، ترمیم پوسیدگی، كشیدن دندان و آموزش بهداشت انجام شود تا پس از اتمام ارتودنسی دندان‌ها در سالم‌ترین شكل خود قرار داشته باشد.

بهترین زمان ارتودنسی چه زمانی است؟

زمانی که ساختمان های صورت در حال رشد هستند، ارتودنسی راحت تر و ساده تر انجام می شود و در زمان کمتری موفقیت بالاتری خواهد داشت.
سن مناسب در دخترها قبل از ۱۳ سالگی و در پسرها قبل از ۱۵ سالگی است. اگر این زمان سپری شود تصحیح روابط به زمان و انرژی بیشتری نیاز دارد. البته در سنین بالا تر، بیشترین هدف درمان، مرتب کردن دندان ها و در سنین پایین تر بیشترین هدف درمان، رفع اختلالات فکی و تغییر چهره است.
سن بیمار از این نظر اهمیت دارد که به ما نشان می دهد چه امکاناتی برای درمان در اختیار داریم. آیا زمانی برای پیش درمانی در اختیارمان است یا خیر؟ یا اصلا چنین درمان هایی ضروری است؟ آیا از فاکتور رشد می توان کمک گرفت یا خیر؟ تمام جواب ها به سن بیمار ختم می شود؛ به همین دلیل بیماران را از نظر سنی دسته بندی می کنیم. البته فراموش نکنید که تا زمانی که دندان در دهان است می توان این درمان را انجام داد و به قول معروف هیچ وقت دیر نیست.

مزایای درمان زودهنگام ارتودنسی

ارتودنسی – توصیه انجمن ارتودنتیست‌های آمریکا این است که از کودکان در 7 سالگی معاینه ارتودنسی به عمل آید. البته برای بعضی از کودکان خیلی زود است اما می‌تواند برای خیلی از ناهنجاری‌ها سن مناسبی باشد مثل کراس بایت دندانی، عادت به مکیدن انگشت و غیره.
مزایای درمان زودهنگام شامل:
• احتمال کشیدن دندان دائمی برای ارتودنسی بین می‌رود.
• نیاز به جراحی فک کم می‌شود .
• احتمال آسیب به مفصل فکی کم می‌شود یا از بین می‌رود.
• فضای دندان‌های دائمی برای رویش حفظ می‌شود و یا بدست می‌آید.
• احتمال آسیب دیدن دندان‌های بیرون‌زده کم،
• عادات بد دهانی (مانند مکیدن انگشت) درمان،
• لبخند و اعتماد به نفس بیشتر،
• تکامل بیان بهتر،
• جهت رشدی فک‌ها بهتر،
• دوره ارتودنسی ثابت راحت‌تر و کوتاهتر،
• ثبات نتایج نهائی درمان بیشتر،
• احتمال نهفته شدن دندان‌های دائمی کم، و
• مسیر رویشی دندان‌های دائمی به جایگاه مطلوب‌تر هدایت می‌شود.

مراقبت های دندانپزشکی:

هنگام فعالیت های شدید و ورزش های سنگین که با ضربه سر و صورت ممکن است همراه باشد یا هنگام شنا مراقب سیم های ارتودنسی ثابت خود باشید. در صورت داشتن پلاک های متحرک آن را قبل از این نوع فعالیت ها از دهان خارج کنید.
با مشاهده هر نوع زخم و ممانعت در غذا خوردن و صحبت کردن توسط وسایل اردتونسی هرگز آن را دستکاری نکنید و جهت رفع مشکل به دندانپزشک مراجعه کنید.
در ارتودنسی متحرک، پلاک های ارتودنسی فقط در هنگام خوردن غذا و آشامیدن باید از دهان خارج شود و پس از صرف غذا و تمیز کردن دندان ها، پلاک های ارتودنسی را باید دوباره در دهان گذاشت. همچنین از خوردن آدامس، شکلات کش دار، گز و ته دیگ پرهیز کنید.
از گاز زدن میوه، بلال، ساندویچ، پیتزا توسط دندان های جلو و پایین خودداری کنید.
برای خوردن میوه های هسته دار، ابتدا هسته را از میوه جدا کنید و بعد آنها را با دندان های عقب بجوید.
از قرار دادن مداد، خودکار و اجسام این چنینی در داخل دهان خودداری کنید.
تمیز کردن براکت ها و سیم های ثابت ارتودنسی به علت غیرمتحرک بودن، برای جلوگیری از گیر کردن غذا و پوسیدگی دندان ها باید توسط مسواک های مخصوص انجام گیرد تا از بوگرفتن و تغییر رنگ آن جلوگیری شود.
مسواک در فک بالا از بالای لثه به طرف پایین و در فک پایین به طرف بالا کشیده شود. سطوح جونده و پشت دندان ها فراموش نشود.

عوارض

وسایل مورد استفاده در ارتودنسی دندان به خودی خود نمی‌توانند باعث ایجاد آسیب شوند، اما تمیز کردن ضعیف آن‌ها و استفاده زیاد از مواد غذایی شیرین و نوشیدنی‌ها می‌تواند آسیب جدی به دندان‌ها وارد کند. به همین خاطر لازم است دندان‌ها و لوازم ارتودنسی به کار رفته در دهان با دقت زیاد و بطور منظم تمیز شوند، تا عوارضی برای دندان نها به وجود نیاید.

هزینه و قیمت

هزینه درمان‌های ارتودنسی بستگی به میزان مشکل و نوع ارتودنسی دندان دارد. در صورتیکه درمان‌های مرحله اول با پلاک‌های متحرک انجام شود هزینه و قیمت این درمان کمتر خواهد بود، البته بسته به شدت مشکل و تعداد پلاک‌های مورد استفاده این هزینه متفاوت خواهد بود.
در بیمارانی که نیاز به درمان ارتودنسی دندان همراه با جراحی فک دارند، هزینه ارتودنسی دندان چون در دو مرحله قبل و بعد از درمان انجام می‌شود بیشتر خواهد بود و هزینه درمان جراحی که ممکن است توسط جراح فک و صورت انجام می‌شود، جدا از هزینه‌های ارتودنسی خواهد بود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>