بلیچینگ داخلی (Internal Bleaching)

بلیچینگ داخلی (Internal Bleaching)

بلیچینگ داخلی نوعی از درمان های سفید کردن دندان است که بر روی دندان‌های درمان ریشه شده ی مبتلا به بد رنگی انجام می‌شود. بر خلاف روش خارجی (External) که در آن، ماده بلیچینگ روی سطوح دندانی سالم و تراش نخورده قرار داده می‌شود، در روش داخلی، ماده بلیچینگ درون حفره دسترسی دندان جا می‌گیرد. این روش نیز میتواند همراه با لمینت دندان ها مورداستفاده قرار بگیرد. دندان‌ها پس از درمان‌ریشه ممکن است دچار تغییر رنگ شوند. شایع‌ترین و شدید‌ترین علت این تغییر رنگ حذف ناقص و باقی ماندن مواد پرکننده در اتاقک پالپی است که موجب تیره شدن رنگ دندان یا تغییر رنگ مثل روش ایمپلنت (کاشت دندان)  می‌شود. عامل اصلی تغییر رنگ، باقی ماندن سیلر چه از نوع ZOE و چه از نوع پلاستیک‌هاست.

روش کلی بلیچینگ داخلی:

روش‌های مختلفی برای انجام بلیچینگ داخلی وجود دارد. در همه این روش‌ها ابتدا باید یک حفره همانند حفره دسترسی درمان ریشه، معمولا با حذف ترمیم قبلی دندان، تهیه شود. سپس باید در ناحیه مدخل کانال یک ماده سیل کننده مثل گلاس یونومر با ضخامت حدود دو میلی متر گذاشته شود. می‌توان گوتای داخل کانال را به میزان کافی خارج کرد و بعد از پروب کردن عمق ایجاد شده نسبت به لبه دندان، گلاس یونومر را قرار داد. بعد از کیور شدن گلاس یونومر، عمق پروب دوباره اندازه گیری می‌شود تا از ضخامت کافی این لایه مطمئن شویم. بهتراست سطح رویی این لایه محافظ نسبت به محل اتصال سمان به مینا (CEJ) یک میلیمتر پایین‌تر باشد. بررسی و کنترل این لایه با رادیوگرافی توصیه می‌شود. پس از پایان بلیچینگ با یک وقفه هفت تا ده روزه، حفره دسترسی ایجاد شده را با کمک مواد ترمیمی از جمله کامپوزیت رزین باید ترمیم کرد. این وقفه چند روزه به منظور جلوگیری از اثر ممانعتی رادیکال‌های آزاد باقی مانده در نسوج دندانی است. در حین بلیچینگ، رادیکال‌های آزاد باعث بروز اثرات سفید کنندگی روی دندان می‌شوند.

مواد سفیدکننده :

مواد شیمیایی سفیدکننده به صورت عامل اکسیدکننده عمل می‌کنند. شایع‌ترین نوع این مواد محلول‌های هیدروژن پراکسید، با قدرت‌های مختلف، پربورات سدیم و کارباماید پراکساید هستند. هیدروژن پراکساید و کارباماید پراکساید، بیشتر برای سفید کردن خارجی و پربورات سدیم برای سفید کردن داخلی کاربرد دارد، چرا که در مقایسه با دو مورد قبلی آسان‌تر کنترل شده و کم‌خطر‌تر است.

روش‌های مختلف انجام بلیچینگ داخلی

الف-روش داخل مطب (In-Office):

دراین روش، ماده بلیچینگ با دوز بالا، درون حفره دسترسی قرار داده می‌شود و طبق دستور سازنده، مدت زمان مشخصی روی دندان می‌ماند ودر صورت لزوم مراحل کار تکرار می‌شود. شاید نیاز به چند جلسه با فاصله یک هفته وجود داشته باشد. فاصله یک هفته‌ای باعث کاهش عوارض سفید کردن دندان از جمله تحلیل خارجی ریشه می‌شود.

لازمه انجام این روش، ایزولاسیون موثر دندان هاست. دوز بالای ماده سفید کننده که معمولا هیدروژن پراکساید با غلظت‌های بالای ۳۰ درصد است طبیعتی سوزاننده دارد که می‌تواند به نسوج نرم مانند لثه و مخاط و پوست آسیب برساند.

برای تاثیر بیشتر می‌شود به طور همزمان ماده بلیچینگ را روی سطح باکالی دندان نیز قرار داد. در واقع این اقدام ترکیب بلیچینگ داخلی و خارجی است واز آن با عنوان Inside-Outside یاد می‌شود.

ب-روش قدم زنان (Walking):

در این روش، ماده بلیچینگ در حفره دسترسی گذاشته می‌شود و سپس روی آن پانسمان می‌شود و بیمار قدم زنان مطب را ترک و هفته بعد مراجعه می‌کند. در صورت لزوم، در جلسه بعد مراحل کاری تکرار می‌شود. معمولا در این روش از مواد سفید کننده با دوز پایین استفاده می‌شود.

ماده ارجح برای این روش، سدیم پربورات است که معمولا با آب مقطر یا با کارباماید پراکساید و یا هیدروژن پراکساید همزده می‌شود. یکی از دلایل برتری سدیم پربورات این است که به صورت خمیری تهیه می‌شود و در مقایسه با هیدروژن پراکساید و کارباماید پراکساید که به صورت ژل تهیه می‌شوند راحت‌تر در حفره باقی می‌ماند. همچنین یکی از دشواری‌های این روش، قرار دادن یک پانسمان مناسب روی دندان است. باید در حفره دسترسی آندرکات کافی باقی گذاشت تا پانسمان بتواند در حفره گیر کند.

ج-روش ترکیبی داخل مطب و قدم زنان:

در هر جلسه ابتدا به صورت داخل مطب کار می‌شود. در فاصله بین جلسات ماده بلیچینگ به صورت Walking در دندان گذاشته می‌شود. این روش احتمال سفیدکردن بهتر و عوارض احتمالی بیشتر را با هم دارد.

د-روش خارجی-داخلی با تری بلیچینگ (Inside-Outside Tray Bleaching):

در این روش مانند روش سفید کردن خانگی که برای دندان‌های زنده انجام می‌شود، تری بلیچینگ ساخته می‌شود. ابتدا حفره دسترسی ایجاد می‌شود و بعد از قرار دادن لایه محافظ روی اریفیس، حفره باز گذاشته می‌شود. بیمار در منزل علاوه بر سطوح باکالی دندان‌ها روی دندان درمان ریشه شده هم از باکال و هم از لینگوال و درون حفره دسترسی، ماده بلیچینگ را اعمال می‌کند. این روش در مواردی که نیاز به سفید کردن همه دندان‌ها علاوه بر دندان درمان ریشه شده باشد روش مناسبی است. این روش هم در واقع ترکیبی از دو روش داخلی و خارجی است.

میزان موفقیت روش های بلیچینگ داخلی:

میزان موفقیت انواع روش‌های بلیچینگ داخلی با مواد مختلف، از جمله هیدروژن پراکساید و کارباماید پراکساید با غلظت بالا برای موارد داخل مطب، و هیدروژن پراکساید و کارباماید پراکساید با غلظت کم، ونیز سدیم پربورات برای موارد خارج مطب ۸۳ تا ۹۰ درصد گزارش شده است. یعنی از هر۱۰۰ دندان درمان ریشه شده بدرنگ، حدود ۱۰ تا ۱۷ مورد به این درمان جواب نمی‌دهند.

عوارض سفید کردن داخلی دندان

کاربرد مواد شیمیایی و روش‌های سفید کردن ممکن است موجب تحلیل خارجی ریشه شود. مواد اکسیدکننده، مخصوصا پراکسید هیدروژن ۳۰ درصد، از طریق نواقص CEJ و انتشار از توبول‌های عاجی، به پریودنشیم می‌رسند و موجب نکروز سمنتوم، التهاب PDL و تحلیل ریشه می‌شوند. سابقه ضربه به دندان و سن پایین عوامل مستعد کننده تحلیل خارجی هستند، تا آنجا که به عنوان موارد عدم کاربرد بلیچینگ داخلی مطرح می‌شوند. شکستگی تاج، به دلیل خشک شدن مینا و عاج و سوختگی شیمیایی لثه از عوارض دیگر سفید کردن داخلی دندان‌ها هستند.

موارد تجویز و عدم تجویز:

سفید کردن داخلی در موارد زیر تجویز می‌شود: تغییر رنگی که منشاء آن اتاقک پالپ باشد، تغییر رنگ عاج و تغییر رنگ‌هایی که با سفید کردن خارجی بهبود نیابد. تغییر رنگ‌های سطحی می‌نا، نواقص تشکیل می‌نا، از دست رفتن عاج زیاد، حضور پوسیدگی و ترمیم کامپوزیت‌ تغییر رنگ داده از موارد عدم تجویز سفید کردن داخلی است. دندان با سابقه ضربه یا سن کم، گزینه مناسبی برای سفید کردن داخلی نیستند، چرا که ممکن است در آینده دچار تحلیل خارجی شوند.

- اصلاح و بهبود فرم دندان

- درمان‌های لامینیت ونیر روی سایر دندان‌های بیمار

- در صورت پوسیدگی و یا ترمیم وسیع سطوح لبیال دندان هدف

- در صورت ضعف ساختار دندانی باقی مانده و لزوم استفاده از پست و روکش

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>