ارتودنسی و زیبایی دندان

2wwcxxhkvn4hs0spgy

ما در دنیایی زندگی می کنیم که در آن دوست داریم همه چیز با فشار یک دکمه در دسترس قرار گیرد و کمتر برای رسیدن به هدف منتظر بمانیم:
دوست داریم با فشار یک دکمه 20 طبقه بالا برویم و با فشار یک دکمه خوراک مورد نظر ما حاضر شود، یا دوست داریم به جای اینکه مسیر را با صرف زمان و با قدم زدن طی کنیم، سوار اتومبیل شویم! یا مثلا وقتی به خاطر این تنبلی ها یا استیل زندگی شهری اضافه وزن پیدا کرده ایم اغلب راه سریع تر را می جوییم: لاغری با قرص! لاغری با لیپوساکشن. لاغری با … به عبارت دیگر به جای روش درست و نیازمند صرف زمان (تغذیه مناسب + ورزش) به دنبال روش سریع تر و راحت تر می گردیم .
این مساله در مورد انتخاب روش مناسب برای اصلاح نامرتبی دندان ها هم صدق می کند!
در این مقاله در مورد نحوه انتخاب بین دو روش کلی “ارتودنسی” یا “ترمیم- زیبایی دندان ” و شرایط هر کدام صحبت خواهیم کرد تا هرکسی با مطالعه این مقاله بتواند با اطلاعات بیشتری در مورد روش مناسب حال خود تصمیم بگیرد:
البته این حق هر کسی است که دوست داشته باشد زودتر به نتیجه برسد اما می توان از این فرد خواست سوال هایی در این مورد از خود بپرسد:
- آیا زودتر به خواسته خود رسیدن همیشه به نفع من است؟
- آیا در بلند مدت از تصمیم خود راضی خواهم بود؟
- آیا توجه کرده ام که بابت آنچه به دست می آورم چه چیزی رااز دست خواهم داد؟ (هزینه- زمان – سلامت بدن)
- آیا اگر زمانی از تصمیمی که گرفته ام منصرف شدم یا نظرم عوض شد، راه برگشت یا اصصلاح برای من وجود خواهد داشت؟
- در کل، انتخاب من اگر “خوب” باشد، واقعا “چقدر خوب” خواهد بود و اگر “بد” از آب درآید، “چقدر بد” می شود؟
در واقع این سوال ها درتقریبا همه تصمیم گیری های مهم زندگی بهتر است ارزیابی شود !
حال اجازه بدهید وارد بحث اصلی شویم و ارتباط آن با دهان و دندان را بررسی کنیم:
امروزه انجام درمان های زیبایی دندان به خصوص بر روی دندان های پیشین بیشتر و بیشتر مورد توجه همگان قرار گرفته است.
اصطلاح هایی مانند “اصلاح طرح لبخند” ، “لبخند هالیوودی”، “دندان های برفی” و … بیش از پیش به خصوص در گفتگوی بین جوانان رد و بدل می شود و عده زیادی تمایل نشان می دهند که دندان های صافتر و سفیدتر و لبخند زیبا داشته باشند.
و مهم تر از همه اینکه: اغلب دوست دارند نتیجه را “زود” و “سریع” و “فوری” و “در یک جلسه” به دست آورند.
روش های مختلف رسیدن به این نتیجه را احتمالا همه می دانیم:
- سفید کردن دندان ها باروش های مختلفی قابل حصول است: از جرم گیری دندان ها گرفته تا بلیچینگ و حتی پوشاندن دندان با مواد مصنوعی (روکش یا ونیر یا لامینیت دندان). قیمت سفید کردن دندان بسته به روش انتخابی برای افراد مختلف، متفاوت خواهد بود.
- مرتب کردن دندان را همه می دانیم که بهترین راهش ارتودنسی است ولی “ارتودنسی طول می کشه!” پس چکار کنیم؟ “آهان! ترمیم های زیبایی سریع تره و یک جلسه ای خلاص میشیم”
- ترکیب این دو هدف با اضافه کردن مواد به روی دندان ها : دندان های سفید تر، صاف تر، جذاب تر، “توچشم” تر، … در یک جلسه
در این بین برخی پندارهای غلط (استریوتایپ ) که گاها حتی در میان قشر تحصیل کرده و متخصص هم وجود دارد به گرفتن تصمیم های عجولانه کمک کرده است.
مثل این اعتقاد که :
-ارتودنسی طولانی مدت است و چند سال طول می کشد
- ارتودنسی گران است
-بعد از ارتودنسی دندان ها به حال قبل خود بر می گردند
-…
فعلا فقط به این سخن کوتاه بسنده کنید که این گفته ها در اغلب موارد در مورد ارتودنسی صدق نمی کند و اشتباه است؛ در ادامه نوشته بیشتر در این مورد صحبت خواهیم کرد.
اکنون که توجه شما به مطلب جلب شده است اجازه دهید دستور العملی خدمت شما ارایه دهیم تا بتوانید خود با مقایسه ای واقع بینانه بین ارتودنسی با روش های ترمیمی-زیبایی تصمیم بگیرید که کدام درمان مناسب شما است.
توجه کنید که این نوشته با توجه به مقالات و کتب معتبر هردو رشته ارتودنسی و ترمیمی- زیبایی دندان تهیه شده است .
ابتدا در مورد دندان های نامنظم صحبت می کنیم و بعد به مساله رنگ و اندازه دندان ها هم خواهیم رسید.
توصیه می شود این مراحل ارزیابی و تصمیم گیری را قدم به قدم طی کنید و پاسخی که به سوال ها داده بودید را بعد از مطالعه توضیح ها دوباره مرور کنید تا بتوانید دقیق تر تصمیم مناسب را بگیرید:
1- بهترین درمان یا درمان ارجح در مورد نا مرتبی دندان ها کدام است؟
از نظر کتب مرجع دندانپزشکی، حتی مهمترین کتب مرجع دندانپزشکی ترمیمی-زیبایی، درمان ارجح درمان ارتودنسی است . یعنی به اعتقاد بزرگان دندانپزشکی، هر زمان که بتوان با ارتودنسی دندان ها را صاف کرد، باید ارتودنسی را انتخاب کرد.
2- چه زمانی و در چه افرادی نمی توان ارتودنسی انجام داد؟
موارد بسیار معدودی هستند که انجام ارتودنسی غیر ممکن است:مثلا وقتی دندانی فک جوش باشد با ارتودنسی نمی توان آن را حرکت داد!
موارد بیشتری هستند که انجام ارتودنسی کم ارزش است:مثلا وقتی فرد بیماری صعب العلاجی دارد و عمرش رو به پایان است، یا به عللی مانند عقب افتادگی ذهنی همکاری خوبی ممکن نیست داشته باشد و انجام ارتودنسی مناسب عملی نخواهد بود.
این محدودیت ها در مورد درمان های زیبایی هم وجود دارند: اگر مشخص شود که بیمار نخواهد توانست بهداشت را رعایت کند (مثلا عقب ماندگی شدید) یا عادت هایی دارد که با صدمه مستقیم به دندان ها یا به مواد مصنوعی روی آن همراه است، عملا درمان زیبایی محکوم به شکست است و “منع تجویز” خواهد داشت.

عوارض ارتودنسی

اگر فردی اصول مراقبت طی ارتودنسی را درست انجام دهد و پزشک متخصص وی هم تبحر کافی داشته باشد، عملا درمان بدون هیچ عارضه ای انجام می شود. در غیر اینصورت مسایلی مانند پوسیدگی یا لک شدن دندان ها و یا تخریب دندان و استخوان ممکن است رخ دهد که تقصیر این حالت متوجه “ارتودنسی” نیست بلکه متوجه فرد است .
- با ارتودنسی یا ترمیم های زیبایی دندان چه اتفاق برگشت ناپذیری می افتد؟
شایع ترین اتفاقی که در ارتودنسی ممکن است حتی در بهترین حالت رخ دهد، گرد شدن نوک ریشه و کوتاه شدن نوک ریشه در حد 1-2 میلیمتر است که بعد ها ممکن است به همین شکل بماند. این حالت کاملا بی ضرر است و خطری برای طول عمر و کارایی دندان شما نخواهد داشت.
ارتودنسی جامع ممکن است بالای یک سال طول بکشد ولی به ندرت (موارد بسیار پیچیده) درمان ارتودنسی بالای 3 سال طول می کشد. اما در مورد ارتودنسی به هدف زیبایی دندان های پیشین موارد متعددی در سایت نگارنده وجود دارد که در عرض 3-6 ماه بی نظمی ها یا فاصله ها درمان شده اند و بیمار از هرگونه درمان دیگری بی نیاز شده است.

هزینه درمان ارتودنسی

هزینه درمان با توجه به پیچیدگی کار و طول درمان تعیین می شود.
بسیاری از موارد وجود دارند که مشکل محدود و فقط در ناحیه دندان های جلو فرد است و دندان های عقب روابط خوبی دارند، در این موارد درمان دندان های جلو با هزینه نسبتا کم قابل انجام است. مثلا با هزینه متوسط 2/5 میلیون تومان برای درمان تک فک توسط متخصص .
هزینه درمان ارتودنسی و زیبایی دندان هم بسته به مواد و تکنین مورد استفاده متفاوت است. مثلا هزینه ترمیم با کامپوزیت متوسط 300 هزار تومان برای هر دندان است .
هزینه لامینیت سرامیکی بیشتر خواهد بود، شما برای هر واحد دندانی باید رقم به طور متوسط 500 هزار تومان یا بالاتر پرداخت کنید. خصوصا اگر با دستگاه های CAD/CAM و در حضور شما ساخت آن ها انجام شود .
به عبارتی برای بستن فضا های بین دندان های پیشین بالا، شما ممکن است بتوانید با 3 میلیون تومان و در زیر 6 ماه درمان ارتودنسی را انجام دهید و نتیجه ای که برای شما حاصل می شود حفظ دندان های خودتان و بدون اضافه کردن ماده ترمیمی به روی دندان هایتان باشد.
یک نکته را هم بهتر است فراموش نکنید: هزینه ارتودنسی را همیشه می توانید به صورت اقساط در طول درمان پرداخت کنید ولی هزینه درمان های زیبایی را تقریبا همیشه نقد باید پرداخت کنید.
8- بعد از درمان آیا دندان ها به نظر طبیعی خواهند رسید؟ کدام روش نتیجه طبیعی تری دارد: ارتودنسی یا ترمیمی-زیبایی؟
بعد از اتمام ارتودنسی و برداشت براکت ها، آنچه برای شما باقی می ماند دندان های خودتان است و عملا چیزی روی دندان ها نخواهد بود (مگر ریتینر ثابت در پشت دندان ها که آنهم دیده نمی شود).
اما بعد از انجام درمان های زیبایی همیشه یک ماده اضافی روی دندان خواهد بود. حال اگر دندان شما قبلا نقصی داشته و هدف از ترمیم رفع نقص دندان بوده باشد، این پوشش نه تنها اضافی به نظر نمی رسد بلکه کاملا زیبا به نظر می رسد.
دوام درمان های زیبایی
اگر بعد از ارتونسی از دستگاه ریتینر مناسب و به شکل درست استفاده کنید، امکان برگشت بسیار کم و محدود است. به عبارتی در بسیاری از موارد حتی با گذر 15 یا 20 سال برگشتی رخ نمی دهد و تنها مراقبت شما پوشیدن ریتینر(پلاک نگهدارنده بعد از درمان) در چند سال اول به صورت شبانه (دو سال اول هر شب و بعد ها چند شب در هفته) بوده است . اما درمان های ترمیمی زیبایی طول عمر محدود دارند .
مراقبت های لازم در طول درمان ارتودنسی
1- وسایل ثابتی که روی دندانها قرار می گیرد و همانند نگین می باشد ، براکت نام دارد . این براکت ها تا پایان درمان روی دندانها باقی می مانند . از میان براکت ها سیمی عبور می نماید که در جلسات معاینه تعویض میگردد . سیم توسط کش های کوچکی به براکت ها متصل می شود . این کش های کوچک در هر جلسه عوض می شوند که می تواند به خواست بیمار رنگی باشد . در هفته های اول بعد از قرار دادن ارتودنسی ثابت ، مخاط داخلی لب ها و گونه ها که در تماس با براکت ها و سایر اجزاء ثابت قرار دارند ، مقداری آزرده می شوند و یا حتی گاهی زخم می گردد . در موارد شدید امکان استفاده از موم های ارتودنسی وجود دارد که می بایست تکه های کوچک آن را بر روی براکت ها قرار داد . البته استفاده نکردن از موم ها و رعایت بهداشت دهان و مسواک زدن منظم بهتر از وابسته شدن به این موم ها می باشد .
2- در طی درمانهای ارتودنسی چون دندانها در استخوان فک حرکت می کنند ، مقداری لقی در دندانها ایجاد می شود که از نظر علمی طبیعی است و در پایان درمان دیگر لقی مشاهده نخواهد شد .
3- برای بررسی سلامت دندانها و لثه در طول درمان و پیشگیری از پوسیدگی و بیماریهای لثه بیمار می بایست هر 6 ماه یکبار توسط دندانپزشک خانوادگی ویزیت شود. متخصص ارتودنسی تنها درمان شما را انجام می دهد و درمان های دیگر مثل پر کردن یا درآوردن دندان ها مستلزم مراجعه به متخصص مربوطه و پرداخت هزینه های آن می باشد.
4- در صورتی که پلاک ارتودنسی خود را گم کرده اید و یا پلاکتان شکسته شده است و یا یکی از دستگاههای ثابت شکسته شود ، بیمار می بایست وقت اورژانس گرفته و در اولین فرصت توسط متخصص ویزیت شود .

مراقبتهای بعد از درمان

ارتودنسی کار بسیار ظریف و دقیقی است که موفقیت کامل آن مستلزم همکاری بین بیمار و پزشک می باشد.و رعایت نکات زیر باعث رسیدن به این مهم است.
رعایت نظم در مراجعات به پزشک متخصص: یکی از نکات مهم در هنگام درمان ارتودنسی این است که فرد به شکل کاملاً منظم به متخصص ارتودنسی مراجعه کند. این مراجعات صرفاً جهت کنترل دستگاه‌ها نیست بلکه در هر جلسه بنا به ضرورت، دستگاهها تنظیم و فعال می‌‌شوند تا درمان ارتودنسی به بهترین شکل انجام شود.
رعایت بهداشت دهان و دندان: اگر به دستگاه ارتودنسی که در دهان می‌‌باشد دقت شود یک اختلاف سطح باریک بین دستگاه فلزی یا براکت و دندان مشاهده می‌ شود. این فضا با اینکه کوچک به نظر می‌ رسد اما از لحاظ تجمع مواد غذایی و میکروبی و ایجاد پوسیدگی منطقه بسیار مستعدی می‌‌باشد و همچنین تمیز کردن این ناحیه بسیار سخت تر از مناطق دیگر می‌‌باشد.
ارتودنسی کاملاً در مورد چگونگی تمیز کردن دستگاههای ثابت ارتودنسی برای شما توضیح خواهد داد ولی اینجا به نکاتی اشاره می‌ نماییم همیشه هنگام تمیز کردن دندانها از یک سمت آغاز کنید و تک تک دندانها را باید پاک نمایید. تا به سمت دیگر ختم شود. اگر این نظم رعایت شود پاک کردن تمامی دندانها انجام می‌شود. همواره به یاد داشته باشید که تمیز کردن دندانهای عقبی به درستی صورت گیرد.پس از تمیز کردن و یا در حین آن دندانهای خود را در آینه مشاهده نمایید که آیا تمامی قسمتها تمیز شده اند و آیا مواد غذایی در بین دستگاهها باقی مانده یا خیر.
تمیز کردن دندانهای دارای دستگاه ارتودنسی ثابت مشکل تر از تمیز کردن دندانهای بدون دستگاه می‌باشد. ولی با رعایت بهداشت مناسب می‌توان از ایجاد مشکلات دندانی مانند پوسیدگی و مشکلات لثه جلوگیری نمود.
ابتدا مسواک را با زاویه بگیرید بگونه ای که مسواک بین لثه و دندان قرار گیرد. سپس با حرکت چرخشی از سمت لثه به سمت تاج دندان، مسواک را حرکت دهید تا سطح بیرونی دندان تمیز شود. (برای دندانهای بالا حرکت مسواک باید همیشه از بالا به پایین و برای دندانهای پایین از پایین به بالا باشد)
در صورتی که این روش به تنهایی جهت تمیز کردن دندانها، کارآیی لازم را نداشته باشد، استفاده از روش زاویه 45 درجه می‌‌تواند کمک کننده باشد.در این روش، قرار گرفتن موهای مسواک با زاویه 45 درجه نسبت به سطح دندان، حد فاصل براکت و لثه را از مواد غذایی پاک می‌‌کند. تغییر جهت زاویه 45 درجه به سمت براکت، حد فاصل براکت و دندان را نیز تمیز می‌ کند.
برای تمیز کردن سطوح بالایی دندانها از سطح اصلی مسواک استفاده کنید و سپس دهان خود را با آب شستشو دهید. برای تمیز کردن سطح پشتی دندانها از نوک مسواک استفاده نمایید.
با توجه به وجود دستگاههای ارتودنسی در دهان، استفاده از نخ دندان مشکلتر می‌باشد. ارتودنتیست به شما آموزش می دهد که چگونه با نخ دندان مخصوص، بین دندانها را تمیز کنید. نخ دندان مخصوص، عبور دادن نخ از زیر سیم ها را تسهیل می نماید.